AİLENİN, ÖZEL MÜLKİYETİN VE DEVLETİN KÖKENİ
FRİEDRİCH ENGELS
FRİEDRİCH ENGELS
Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökenil1421, Mart sonu ile 26 Mayıs 1884 arasında F Engels tarafından yazılmıştır 1884'de Zürich'te ayrı bir yayımı yapılmıştır [Türkçesi, "Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni", Seçme Yapıtlar, Cilt: III, s: 230-407, Sol Yay , Aralık 1979, Birinci Baskı]
İÇİNDEKİLER
7 Birinci Baskının Önsözü
9 1891 Dördüncü Almanca Baskıya Önsöz İlkel Ailenin Tarihi Üzerine
23 AİLENİN, ÖZEL MÜLKİYETİN VE DEVLETİN KÖKENİ
23 I Tarih-Öncesi Uygarlık Aşamaları
24 1 Yabanıllık
25 2 Barbarlık 29 II A i l e
81 III İrokua Gensi
95 IV Yunan Gensi
104 V Atina Devletinin Oluşumu
115 VI Roma'da Gens ve Devlet
125 VII Keltlerde ve Cermenlerde Gens
139 VIII Cermenlerde Devletin Oluşması
150 IX Barbarlık ve Uygarlık
172 Açıklayıcı Notlar
BİRİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ
Bu kitap, deyim yerindeyse, bir vasiyetin yerine getirilmesidir Hiç kimse Karl Marx kadar, kendi -bir dereceye kadar bizim de diyebilirim- materyalist tarih irdelemesi sonuçlarıyla ilişki kurarak, Morgan'ın araştırmalarından çıkan yargıları açıklamak ve bunların büyük önemini ortaya koymak istemezdi Gerçekten, Morgan, Marx'ın kırk yıl önce keşfetmiş bulunduğu materyalist tarih görüşünü, Amerika'da, kendi alanında yeniden keşfetmiş ve bu durum, onu, barbarlık ile uygarlık arasındaki karşılaştırma konusunda, belli başlı noktalar üzerinde Marx'la aynı sonuçlara varmaya götürmüştü Nedir ki, Almanya'nın profesyonel iktisatçıları Kapitalden sözetme- mek için ne kadar direndilerse, ondan kopya çekmek için de o kadar büyük bir çaba göstermişlerdi Morgan'ın Eski Toplum'u karşısında, [sayfa 230] İngiltere'deki "tarih-öncesi" bilim sözcülerinin tutumu da başka türlü olmadı Benim bu çalışmam, yitip giden dostumun yapamadığı işin yerini, ancak güçsüz bir şekilde doldurabilir Bununla birlikte, Marx'ın Morgan' dan çıkardığı bol sayıda özet arasında bulunan eleştiri notları elimin altında Bu çalışmada, elden geldiğince, bu notları kullandım
Materyalist anlayışa göre, tarihte, egemen etken, sonunda, maddî yaşamın üretimi ve yeniden-üretimidir Ama bu üretim, ikili bir özlüğe sahiptir Bir yandan, yaşam araçlarının, beslenmeye, giyinmeye, barınmaya yarayan nesnelerin, ve bunların gerektirdiği aletlerin üretimi; öbür yandan bizzat insanların-üretimi, türün üremesi Belirli bir tarihsel dönem ve belirli bir ülkedeki insanların içinde yaşadıkları toplumsal kurumlar, bu iki türlü üretim tarafından, bir yandan emeğin öbür yandan da ailenin erişmiş bulunduğu gelişme aşaması tarafından belirlenir Emeğin erişmiş bulunduğu gelişme aşaması ne kadar düşük, toplam emek ürünü ve bunun sonucu, toplumun sahip bulunduğu servet ne kadar az ise, kan bağının ağır basan etkisi, toplumsal düzen üzerinde o kadar çok belirleyici görünür Ama kan bağına dayanan bu toplumsal yapı çerçevesinde, emek üretkenliği gitgide artar; ve onunla birlikte, özel mülkiyet ve değişim, servetler arasında eşitsizlik, başkasının emek-gücünden yararlanabilme olanağı, sonuç olarak, sınıflar arasındaki karşıt-lıkların temeli de gelişir; bütün bu yeni toplumsal öğeler, kuşaklar boyunca, eski toplumsal kuruluşu yeni koşullara uyarlamak için; bunların arasındaki bağdaşmazlık tam bir devrim sonucu verene kadar, var güçleriyle etkide bulunurlar Kan bağı üzerine kurulmuş eski toplum, yeni yeni gelişmiş toplumsal sınıfların çatışması sonucu değişir; yerini, artık dayanaklarını kan bağı üzerine kurulmuş toplulukların değil, belirli bir ülkede yaşayan toplu-lukların oluşturdu-ğu devlet içinde örgütlenen aile rejiminin tamamen mülkiyet rejimi tarafından belirlendiği günümüze kadar [sayfa 231] gelen yazılı tarihin bütün özünü biçimlendiren sınıflar çatışması ve sınıflar savaşımının bundan böyle içinde özgürce geliştiği yeni bir topluma bırakır
İşte Morgan'ın büyük değeri, yazılı tarihimizin bu tarih-öncesi temelini bularak onu ana çizgileriyle anlatmış ve en eski Yunan, Roma ve Cermen tarihinin o zamana kadar tahlil edilememiş başlıca gizlerinin anahtarını, Kuzey Amerika yerlilerinin kandaş grupları içinde bulmuş olmasındadır Ama yapıtı, bir günün işi olmadı Konusunu
İÇİNDEKİLER
7 Birinci Baskının Önsözü
9 1891 Dördüncü Almanca Baskıya Önsöz İlkel Ailenin Tarihi Üzerine
23 AİLENİN, ÖZEL MÜLKİYETİN VE DEVLETİN KÖKENİ
23 I
24 1
25 2
81 III
95 IV
104 V
115 VI
125 VII
139 VIII
150 IX
172 Açıklayıcı Notlar
BİRİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ
Bu kitap, deyim yerindeyse, bir vasiyetin yerine getirilmesidir
Materyalist anlayışa göre, tarihte, egemen etken, sonunda, maddî yaşamın üretimi ve yeniden-üretimidir
İşte Morgan'ın büyük değeri, yazılı tarihimizin bu tarih-öncesi temelini bularak onu ana çizgileriyle anlatmış ve en eski Yunan, Roma ve Cermen tarihinin o zamana kadar tahlil edilememiş başlıca gizlerinin anahtarını, Kuzey Amerika yerlilerinin kandaş grupları içinde bulmuş olmasındadır