bulunmaz, nesimi

Derd ü qem ile yandı könül, yâr bulunmaz,

Çox dâr ü diyar istedi, deyyâr bulunmaz.

Yârem deyici çoxdurur, amma beheqîqet,

Fürset gelicek, yâr ü vefâdâr bulunmaz.

Adet budurur kim, dili dildâre vererler,

Dil getdi elimizden, dildâr bulunmaz.

Nece kişiler de'viyi İslam edir, amma

Tek arada bir xaç ile zünnâr bulunmaz.

Her bîhüner insafı yox uş mensebi tutdu,

Sâhib-hünere menseb ü idrar bulunmaz.

Her kişide bir cübbe vü destâr olur, amma.

Min başta biri lâyiq-i destâr bulunmaz.

Çün çerx-i felek câhül ü nadan sever oldu,

Bes lâcerem uş fezle xirîdâr bulunmaz.

Terrar ger aparsa qamu rexti revadır,

Çün qefilede bir kişi bîdâr bulunmaz.

Xelqin emeli azdı, könül yıxıcı öküş,

Bir xeste könül yapıcı me'mâr bulunmaz.

Var derde tehemmül qıl u sebr eyle cefeye,

Çün dil dileyi endek ü büsyâr bulunmaz.

Zerq ile riya üste kesâd eyledi fezli,

Elm ehline bir rövneq-i bâzâr bulunmaz.

Yar razını faş etme, Nesîmî, bu evâme,

Alemde bu gün mehrem-i esrar bulunmaz.

Gönül, dert ve gamla yandı; derdimi giderip gamımı paylaşacak bir sevgili bulunmaz.

Çok yer ve ülke araştırdı, dert yanıp üzüntüsünü azaltacak bir kişi bulunmaz."Ben yârinim" diyen çok olsa da gerçekte yeri gelince vefalı yâr bulunmaz.

Adet budur ki gönlü, gönül sahibi sevgiliye verirler. Ne var ki gönül elimizden gitti, gönlün sahibi bulunmaz.

Nice kişiler İslâm davası güderler, ama tek farkları arada bir haç ile zünnarlannm (keşiş kuşağı) olmasıdır.

Beceriksiz kişiler, insafsızlar soy sülale yoluyla üstün makamları işgal ettiler. Hüner sahipleri ise makam ve geçim yeri bulamaz.

Her kişide bir cübbe ile sarık bulunsa bile bin baştan teki bile bu sarığa lâyık değildir.

Ne zaman ki, kahpe felek, cahili ve haddini bil mezi sever oldu; artık şüphesiz, faziletin müşterisi bulunmaz.

Fırsatçı hırsız, bütün gerekli şeyleri götürse yeridir. Çünkü yola koyulan kafilede bir kişi bile uyanık değildir.

Halkın işi çığırından çıktı. Gönül yıkıcılar çoğaldı. Yaralı bir gönülü tamir edecek bir mimar bile bulunmaz.

Var git derde katlan ve eziyetlere karşı sabırlı ol. Çünkü gönlün dileğinin azı da, çoğu da bulunmaz.

İki yüzlülük ve hilekarlık işte aldı yürüdü. Fazileti müşterisiz bıraktı. İlim sahiplerine parlak bir pazar kalmadı.

Ey Nesîmî, sen sırrını bu ayak takımına açma. Çünkü bugün dünyada sırdaş bir insan bile bulunmaz.

seyyid nesimi'nin meşairü'ş şuara'daki resmi

minnet eylemem

ali şir nevai ile pehlevan muhammed arasında geçen sohbet

“Suâlimiz budur ki şiirleri zaman sahifesine geçen  Türkçe şiir yazan şairlerden hangisi daha iyi söylemektedir ve senin inancın hangisinin daha iyi söylediği yolundadır ve sen hangisini beğenirsin:

Fakir, hepsi iyi söylemektedirler ve ben beğenirim, dedim. Pehlivan,  sen yapmacık davranışı ve alçak gönüllülüğü bırak, doğruyu söyle. Hepsini beğeniyorum, dersin; fakat  hepsi bir değildir, elbette aralarında fark var. Fakir, şu an değeri herkesçe kabul edilen ve bu kavmin üstadı ve söz meliki olan Mevlâna Lutfî, dedim. Dedi ki niçin Seyyid Nesîmî’yi demedin: Fakir, hatıra gelmedi, dedim. Seyyid Nesîmî’nin nazmı başka tarzdadır ve zâhir ehli şairleri gibi nazm söylememektedir. Ve bu suâlde senin maksadın mecaz yolunda söz söyleyen halk idi. Pehlivan itiraz ederek kinâyeli dedi Seyyid Nesîmî varken, Lutfî nazmını beğenmen uygun düşer mi: ve durum şu ki Seyyid Nesîmî’nin nazmı zâhiren mecaz tarafına, mâna yönünden hakikat tarafına yönelir.”

kimün var, seyyid nesimi

Âlemde bu gün sencileyin yâr kimün var
Ger var dir isen yoh dimezen var kimün var

(Bugün dünyada senin gibi sevgili kimin vardır. Eğer
yok dersen ben kimin böyle sevgilisi var demem.)

Dildâr-ı mecâzî bulınur âşıka yüz min
Benzer sana tahkîkda dildâr kimün var

(Âşık için yüz binlerce geçici sevgili bulunur; ancak
gerçekte sana benzer hakiki sevgili kimin vardır.)

Mahbûb kamer yüzlü boyı sidre yüküşdür
Yanagları gül la‘l-i şeker-bâr kimün var

(Sevgili ay yüzlü boyu Sidre’ye ulaşmıştır
işte yanakları gül gül; dudağından şeker saçılan bir sevgili kimde vardır.)

Işkun gamına eylemişem gönlümi mahzen
Bir munçılayın mehzen-i esrâr kimün var

(Ben gönlümü aşkın derdine mahzen ettim; işte
bunun gibi bir sırlar mahzeni kimde var. Aşk bende
vardır, başkalarında bulunur mu?)

İy nisbet iden yüzini gülzâra vü bâga
Yüzi tek anun gülşen ü gülzâr kimün var

(Ey yüzünü gül bahçesine ve bağa benzeten kimse;
o sevgilinin yüzü gibi gül bahçesi ve güllük kimde
görülmüştür?)

Ayyâreleyin turrası menden gönül aldı
Benzer sana bir turra-i tarrâr kimün var

(O sevgilinin alnının üstündeki saçı kımıldayarak
beni yoldan çıkardı ve gönlümü aldı. Ey sevgili böyle yağmacı saç senden başka kimde var?)

Fâş eylemişem halka ene’l-hakkı vü Hak’dan
Bir mencileyin âşık-ı berdâr kimün var

(Ben insanlara ene’l-Hak sözünü açıklamış, açığa
vurmuşum. Şimdi gerçekten benim gibi sevgilinin zülfüne asılmış âşığı kimin vardır?)

İy moncugı dürdâne sanan gevherüni bil
Tâ kim bilesen lü’lü’-i şehvâr kimün var

(Ey boncuğu inci tanesi zanneden gerçek inciyi tanı;
tanı da sonunda sevgililer sevgilisi padişaha yakışan
incinin kimde olduğunu iyi bil.)

Gerçi yanagı matla-ı envârdur anun
Zülfi kimi bir matla-ı envâr kimün var

(Gerçekte o sevgilinin yanağı nurların doğduğu yerdir; ayrıca sevgilinin saçına benzer, saçını kımıldattıkça nurlar saçan yüz ondan başka kimde bulunur.)

Tâtara saçun tozını tüccâr ile gönder
Tâ kim bileler nâfe-i Tâtâr kimün var

(Sen Tatar ülkesine saçının tozunu tüccar ile gönder de; sonunda Tatar ülkesinin ceylanının göbeğinin miskini ayırt edebilsinler.)

Cân ile cihân yâre fedâ kıldı Nesîmî
Anun kimi bir yâr-ı vefâdâr kimün var

(Nesimî canı da cihanı da sevgili için feda etti, sevgili için her şeyini veren Nesimî gibi vefa dolu bir
âşık ey sevgili senden başka kimde vardır?)

nesimi, minnet eylemem